Ga naar hoofdinhoud

Revalidatie(centrum)

Wat is revalidatie?

Revalidatie is een medische term die herstel betekent, of letterlijk weer valide worden na een ongeval of medische ingreep, zoals een operatie.

Revalideren na een blessure?

Er zijn tal van blessures die een paard kan oplopen. En als een paard niet volledig is hersteld en er toch weer mee getraind gaat worden, kun je erop wachten dat de problemen terugkomen en dan is herstel vaak niet meer volledig haalbaar. Dus het antwoord is eigenlijk ‘na elke blessure’. We willen allemaal een gezond en gelukkig paard, ongeacht of het nu een goed presterend sportpaard betreft of je favoriete recreatiepaard. Elk paard verdient het om 100 procent te herstellen van blessures, dus moeten we een herstelperiode respecteren en indien nodig, dit parallel laten lopen met medische ondersteuning en revaliderende toepassingen.

Van diagnose tot revalidatie

In het geval van een acute blessure is de diagnose meestal snel gesteld. Denk hierbij aan een peesklap, plotselinge kreupelheden of een ongeval. De dierenarts is snel ter plaatse en er worden röntgenfoto’s en/of echobeelden gemaakt. En dan valt het zwaard van Damocles; je paard heeft een ernstige blessure en er kan voorlopig niet meer worden gereden. Er kan pijnmedicatie worden voorgeschreven, wat ook ontstekingsremmend werkt. Ook wordt er een rustperiode voorgeschreven die past bij de ernst van de blessure. Vaak zijn de eerste paar weken cruciaal voor een goed herstel en ook voor een juiste diagnose. Als de beelden die de dierenarts maakt heel kort na het ongeval zijn gemaakt, dan zijn ze vaak niet duidelijk genoeg. Dit komt omdat er zwelling in het lichaam aanwezig is op de plaats van de blessure. Negeer in zo’n geval niet het advies om 2 weken laten nogmaals onderzoek te laten doen! Vaak is dan pas goed te zien wat er aan de hand is, en kun je een reëel behandelplan laten opstellen. Nog steeds neigen veel paardeneigenaren ernaar om het paard weer te belasten zodra een zwelling weg is, terwijl dan juist de meest kwetsbare periode aanbreekt. Een onderdeel van het behandelplan is altijd revalidatie. Of dat nu beperkt wordt tot lichte training in de vorm van stappen aan de hand, of dat je met je paard naar een revalidatie-stal gaat waar allerhande trainingsfaciliteiten zijn, er moet altijd een plan van aanpak zijn wat je paard moet doorlopen om weer volledig belastbaar te worden.

Ook zijn er blessures die sluipend ontstaan. Dit zijn gevallen van langere tijd onduidelijke klachten van het bewegingsapparaat. Soms is de klacht aanwezig, dan weer een periode niet. De eigenaar leeft langere tijd in onzekerheid wat er nu aan de hand is. Als dan toch een dierenarts wordt geraadpleegd en de diagnose ernstiger is dan verwacht, blijkt het vaak het resultaat te zijn van langdurige, verkeerde belasting van het lichaam. Dit soort blessures vergen meestal minder medische ondersteuning maar juist meer ondersteuning door revalidatietraining. En dat kan op verschillende manieren worden geboden. Ook hier geldt dat je een deel zelf kunt doen, maar ook kun je een deel – of alles – laten doen.

Wat kun je zelf doen om je paard te revalideren?

Vooropgesteld dat je je paard hebt laten onderzoeken en je een duidelijke diagnose hebt, is het belangrijk om een plan van aanpak te hebben. Als je de dierenarts hierom vraagt, zul je zeker een advies krijgen. Werk samen met een dierenarts waar je veel vertrouwen in hebt. Betrek ook je trainer in de revalidatie. Vaak zien anderen een verschil in ontwikkeling van het lijf en bewegingsbeperkingen beter dan jij zelf, omdat jij dagelijks met het paard bezig bent. Bovendien loop je zelf meestal náást je paard, waardoor het moeilijk is om zijn bewegingen te beoordelen.

Zelf kom je in de revalidatie meestal niet verder dan koelen, stappen aan de hand of bepaalde rek-oefeningen. Die zijn meestal héél erg belangrijk dus onderschat je eigen aandeel in de revalidatie niet! Daarnaast kun je therapeutische behandelingen laten uitvoeren (in overleg met de dierenarts) zoals bijvoorbeeld fysiotherapie, lasertherapie, massage of lymfedrainage. Dat kan allemaal op de eigen stal worden toegepast.

Mocht de blessure het gevolg zijn van langdurige overbelasting, dan is het logisch dat training onder kundige begeleiding een deel uitmaakt van het revalidatieplan! Je wilt immer in de toekomst geen herhaling. Dus alle belasting wordt langzaam opgebouwd, van stappen aan de hand tot rijden onder begeleiding. Onze tip: liever te langzaam opbouwen dan te snel!

Wat biedt een revalidatiecentrum?

Er zijn diverse opties voor je paard. Revalidatie wordt door een aantal paardencentra of revalidatiestallen aangeboden. De ene heeft meer mogelijkheden dan de andere, maar in elk geval moet er altijd medische zorg voorhanden zijn. Ofwel is er medisch personeel werkzaam, ofwel is er een nauwe samenwerking met een aantal medisch specialisten die regelmatig ter plaatse zijn om de vorderingen te beoordelen, behandelingen uit te voeren en indien nodig, het revalidatieplan aan te passen. Meestal zijn er dus samenwerkingsverbanden met bijvoorbeeld een vaste dierenarts, fysiotherapeut, osteopaat en dergelijke, die regelmatig je paard behandelen.

Je paard in therapie

Een revalidatiecentrum biedt meestal enkele mogelijkheden voor therapeutisch revalideren. Aquatraining is vaak een optie, omdat daarmee de spierkracht wordt ontwikkeld, zonder het paard te veel te belasten. Ook traint het paard hiermee zijn balans. Aquatraining wordt vaak toegepast bij peesblessures en gewrichtsproblemen. Want dergelijke trajecten duren altijd erg lang, en in die periode verliest een paard aan spierkracht en wordt in zijn geheel wat stijver. Hoe verder je in de opbouwende fase van de revalidatie terecht komt, hoe belangrijker het is om spierkracht en souplesse in het paardenlichaam te hebben, dus aquatraining is zeker een waardevol middel bij langdurige revalidatie. In de eerste fase van de revalidatie is het water van een aquatrainer juist heel geschikt vanwege het verkoelende effect.

Op sommige locaties is het ook mogelijk om je paard in de laatste fase van de revalidatie onder het zadel te laten trainen. Dat kan heel nuttig zijn wanneer je zelf twijfelt over je eigen vermogen om een paard op een gezonde manier te trainen. Of om de overgang van de revalidatiestal naar de thuissituatie soepel te laten verlopen. De trainer werkt dan immers nauwgezet volgens een plan, onder het toeziend oog van deskundigen. Het doel van dergelijke trainingen zal altijd zijn om het paard een optimale beweeglijkheid te geven, door middel van specifieke, gerichte oefeningen.