Ga naar hoofdinhoud

Massage bij paarden

Wat is shiatsu massage?

Shiatsu betekent letterlijk ‘vingerdruk’. Een Shiatsu massage, ook wel acupressuur of drukpuntmassage genoemd, is een vorm van manuele therapie. Deze bestaat uit het geven van rotaties, manipulaties en druk met behulp van vingers, handpalmen, ellebogen of knieën. De achtergrond van Shiatsu ligt net als bij acupunctuur in de traditionele Chinese geneeswijze. Het is een Chinese massagetechniek waarbij gewerkt wordt op de energiebanen en de punten die daarop liggen. Het wordt daarom dus ook wel acupunctuur zonder naalden genoemd. Bovendien is Shiatsu een holistische therapie. Dit betekent dat het lichaam en de geest van het paard als één geheel wordt gezien. Hierbij wordt dus niet de ziekte van het paard behandeld, maar het zieke paard als geheel. Er wordt dan ook rekening gehouden met verschillende aspecten die ook maar enige invloed kunnen hebben op het welzijn van het paard. Hierbij zou je kunnen denken aan het voerschema, stalmanagement of de hoeveelheid beweging die een paard krijgt. Het doel van een Shiatsu massage is dat het paard zich gaat ontspannen en dat het de energiedoorstroming stimuleert. De ontspanning merk je vaak al meteen tijdens de massage. Veel paarden reageren namelijk door te gapen, het hoofd te laten zakken, even te zuchten of doen zelfs even hun ogen dicht.

Wat is paardensportmassage?

Paardensportmassage is een aanvullende methode die gericht is op de oorzaak van spierproblemen. Deze problemen ontstaan geleidelijk. Je raakt aan het gedrag en het bewegen van je paard gewend, waardoor je zelf dus niet direct iets merkt van de spierproblemen waar je paard mee kampt. Door je paard te masseren, spannen de spieren zich aan, wat zorgt voor doorbloeding. Kleine signalen, die je paard aangeeft wanneer de spieren in zijn lichaam niet helemaal meer goed zitten, worden opgemerkt en grotere problemen, zoals blessures, kunnen worden voorkomen. Het doel is dan ook om de spieren van het paard te versoepelen, blessures te voorkomen en blokkades op te heffen. Door dit te doen zal het welzijn van je paard verbeteren en kan hij weer beter functioneren.

Wat is een spierprobleem?

Een spierprobleem houd in dat een spier nauwelijks tot helemaal niet meer kan ontspannen. De oorzaak hiervan ligt bij een verkleving van beschadigde spiervezels. Glucose en zuurstof kunnen niet de gehele spier bereiken, waardoor de kracht van de spier zal afnemen. Zo’n verkleving van spieren wordt ook wel een spierblokkade genoemd en is een hard stukje spier, vaker niet groter dan het puntje van een duim. Bij paarden met een goede spierconditie is na een massage behandeling meteen een verbetering merkbaar. Maar wanneer een paard kampt met veel spierproblemen, duurt het vaak een hele tijd en heeft hij meerdere massagebehandelingen nodig totdat je een merkbaar verschil ziet.

Wat is de Jack Meagher methode?

De Jack Meagher methode onderscheidt zich door de accurate diepe druk in het weefsel waardoor een verharding in de spier werkelijk wordt opgelost en het weefsel los komt. Er voltrekt zich dan ook vaak een ware metamorfose bij het paard van de aanblik van voor de behandeling en na de behandeling. En natuurlijk zit het verschil niet alleen in de aanblik maar is ook direct zichtbaar in de beweging. Spierproblemen bij paarden is een welzijns issue. Er mee door rijden is een serieuze overschrijding van het welzijn bij het paard. De signalen die afgegeven worden zijn legio luister naar je paard en straf hem niet. De Jack Meagher Methode is in 1999 door Ellen Immink naar Nederland gebracht. De opleiding in deze methode wordt door haar verzorgd en is alleen toegankelijk voor personen met een erkende humane sportmassage opleiding.

Waardoor ontstaan spierproblemen?

Een spier reageert op bijvoorbeeld overbelasting, verkeerde training, een verkeerde houding, een verkeerd zadel of spanning door een ziekte of operatie door te verstrakken. Wanneer dit gebeurt en de spier geen kans krijgt om te ontspannen, wordt de verstrakking een verkramping. Hierdoor is ontspanning niet meer mogelijk waardoor de spier zijn functie niet meer kan uitoefenen. Deze spanning in de spieren beperkt het paard dus in zijn bewegingsvrijheid. Andere omliggende spieren zullen de functie van de niet goed werkende spier proberen te compenseren, waardoor er een overbelasting ontstaat bij deze spieren. Het gevolg daarvan is dat het spierprobleem zich hierdoor kan verspreiden.

Zijn er rassen die gevoeliger zijn voor spierproblemen?

Jazeker, door sommige rasspecifieke kenmerken kan het zijn dat een paard bepaalde spiergroepen zwaarder belast dan andere rassen. Hierdoor is het dus van belang om voor het geven van een massage goed te kijken naar de bouw van het paard. Sommige rassen kunnen bijvoorbeeld moeilijk ‘over de rug gaan’. Wanneer een paard liever zijn rug hol trekt vanuit de buik- en borstspieren, kan een gevorderde ruiter ervoor zorgen dat deze punten versterkt worden. Met massage kan hiervoor een aanvullende ‘training’ worden gegeven om de punten te versterken. Maar hiernaast hebben ook verkeerde been- en hoefstanden invloed op de spieren van je paard. Vaak krijgt een paard in dit geval last van problemen in de schouder. De banden kunnen door de verkeerde stand van de benen of hoeven het lichaam niet voldoende stabiliseren, waardoor de pezen en spieren het probleem compenseren en overbelast raken.

Wat zijn extra hulpen voor masseren?

Voor het masseren kan er massageolie worden gebruikt op basis van kruiden, etherische of essentiële oliën. Essentiële oliën worden door de geschiedenis heen gebruikt in verschillende culturen vanwege hun medicinale en therapeutische werking. De oliën worden gevonden in bijvoorbeeld zaden, schors, wortels, bloemen, en stengels van planten. Deze oliën hebben reinigende eigenschappen en zijn van nature antibacterieel. Dit kun je gebruiken na het rijden, waardoor de spieren beter ontspannen en de afvalstoffen worden sneller afgevoerd. Daarnaast is het ook goed te gebruiken voor paarden die van zichzelf al erg snel stijf worden. De essentiële oliën worden meteen door de huid opgenomen, wat ervoor zorgt dat er een reactie ontstaat in dat specifieke gebied van het lichaam. Moderne wetenschappelijke studies hebben bevestigd dat het gebruik van essentiële oliën steeds meer voordelen biedt voor onze gezondheid.

Wat is het verschil tussen passieve en actieve stretchoefeningen?

Bij passieve oefeningen doet de behandelaar al het werk en het paard ondergaat deze sessie passief. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer het been naar voren wordt gehaald om deze te strekken. Het wordt sterk afgeraden om dit zelf thuis uit te proberen, omdat je makkelijk te ver kan gaan of het been te lang vasthoud, wat kan leiden tot nare gevolgen. Laat dit daarom altijd door een professional doen.
Bij actieve stretchoefeningen is het paard zelf actief betrokken bij de oefening. Een voorbeeld hiervan is dat het paard naar iets lekkers reikt dat voor zijn neus wordt gehouden.

Wanneer pas je massage toe?

Het paardenlichaam bestaat ongeveer voor 60 procent uit spieren. Deze reageren op stress en beschadigingen. Wanneer een paard pijn ervaart, zal hij proberen dit te compenseren waardoor hij minder soepel zal bewegen. Deze onregelmatigheid zou kunnen uitlopen tot bijvoorbeeld kreupelheid. Een massage kan, om dit te voorkomen, op verschillende momenten worden toegepast en kan een gunstig effect hebben voor of na een inspanning. Maar je kunt een paard ook masseren als onderhoudsmassage in een periode dat hij minder in beweging is, bijvoorbeeld tijdens de winter, of bij een blessure. Daarnaast kan massage een uitkomst bieden wanneer je paard het volgende gedrag vertoont: jouw paard is humeurig, wil niet gepoetst of opgezadeld worden, is erg stijf, heeft geen plezier in het rijden, heeft stress of verzet zich vaak. Daarnaast kan het ook helpen wanneer het paard moeite heeft met bijvoorbeeld verruimen, onregelmatige gangen, aanspringen in galop, stelling en buiging. Ook kan massage gebruikt worden wanneer je dierenarts geen duidelijke aanwijzing vindt voor een afwijking bij uw paard en er sprake kan zijn van een spierprobleem.

Wat zijn de voordelen van massage?

Het paardenlichaam bestaat voor meer dan zestig procent uit spieren. Een massage heeft hiermee een hele hoop voordelen. Zo verbetert het de doorbloeding, waardoor blessures sneller herstellen en afvalstoffen sneller worden afgevoerd. Het masseren van de spieren zorgt ervoor dat deze verwarmt worden en het paard voorbereidt op het werk dat hij gaat verrichten. Ook helpt het bij het vroegtijdig ontdekken van problemen, zodat slijtage of blessuren voorkomen kunnen worden of een specialist kan worden ingeschakeld voordat de gevoeligheid blessuren oplevert. Masseren zorgt voor het vrijkomen van endorfines en verhoogt de productie van synoviavocht, wat zorgt voor betere smering van de gewrichten. En daarnaast vermindert het spierkramp, laat het spierknopen en verklevingen verdwijnen, zorgt het voor ontspanning, zorgt ervoor dat het paard zijn lichaam correct gebruikt, verbetert de bewegingsvrijheid en looplust en houdt masseren het lichaam in betere conditie.

Hoe lang duurt een massage?

Een volledige behandeling duurt ongeveer één tot anderhalf uur en zal meestal plaats vinden in de box van het paard, omdat hij hier het snelste kan ontspannen. Het beste resultaat wordt bereikt wanneer het paard 3 maal, binnen 7 á 10 dagen, wordt gemasseerd. Vooral bij paarden die voor de eerste keer een massagebehandeling ondergaan. Dit komt omdat de spieren een soort ‘geheugen’ hebben. Als het paard al een lange tijd compenseert of last heeft van een bepaalde blessure of probleem, zal hij na één behandeling snel terugvallen in zijn oude houding. De meeste paarden vinden het krijgen van een massage erg prettig, maar voor zowel het paard als het weefsel is een massage van een uur meestal al wel voldoende. Wanneer je langer doorgaat, maakt dit niets uit in het resultaat.

Wat is het beste voor het paard na een massage?

Na een massage is het prettig voor het paard en goed voor zijn lichaam om hem even te laten bewegen, zodat de afvalstoffen beter worden afgevoerd. Je kunt dit doen door hem te laten stappen of door hem in de wei of paddock te zetten. Elk paard reageert op een andere manier op een massage en ondanks dat je bij de meeste paarden direct een verbetering kunt merken, is het niet aan te raden om wedstrijdpaarden de eerste keer de dag voor een wedstrijd of intensieve taak te masseren. Het is beter om het paard de dag na de behandeling wat lichte beweging te geven, zodat hij nog tijd heeft te wennen aan de veranderingen in het lichaam en niet terugvalt.

Bronnen: Souplesse paardensportmassage, massagepaard.nl, paardenmassage bommelwaard, equine plus