Ga naar hoofdinhoud

Chiropractie

Wat is chiropractie?

Chiropractie is een manuele behandelmethode die zich bezig houdt met de relatie tussen de wervelkolom en het zenuwstelsel en de effecten daarvan op het gehele lichaam. Chiropractie moet gezien worden als een aanvullende methode en is dan ook géén vervanging voor een dierenarts. Als er een acuut of groot probleem is, is het aan te raden er een dierenarts naar te laten kijken. Een chiropractor onderzoekt de gewrichten van het paard en de daarbij horende structuren, zoals banden, spieren en pezen in het lichaam. Wanneer een verminderde beweeglijkheid wordt gevonden, ook wel een blokkade, wordt deze hersteld met een “adjustment”.

Wat is een adjustment?

Een “adjustment” is een chiropractische manipulatie en wordt gebruikt om een bewegingsbeperking van een paard te behandelen. De adjustment wordt uitgevoerd met de handen of met een activator. Een activator is een speciaal ontwikkeld instrument voor chiropractoren om de adjustment uit te voeren. Een adjustment is een impuls die in een specifieke richting op een specifiek contactpunt met hoge snelheid wordt uitgeoefend. Het contactpunt van de adjustment ligt altijd zo dicht mogelijk bij de rotatie-as van het gewricht. Door de impuls wordt de beweeglijkheid van het gewricht tijdelijk hersteld, waardoor de werking van het zenuwstelsel wordt geoptimaliseerd. Tijdens de impuls treedt een plotselinge daling van de druk in het gewricht op, wat gepaard kan gaan met een “plop” geluid. Dit is niet erg en wordt zeker niet veroorzaakt doordat er iets beschadigd wordt.

Waardoor ontstaat er een verminderde beweeglijkheid tussen twee wervels?

Elk gewricht in het lichaam heeft een eigen normale beweeglijkheid. Deze beweeglijkheid kan belemmert worden door vele factoren. Hierbij kun je denken aan overbelasting van bepaalde gewrichten of verkrampte spieren. Wanneer de normale bewegelijkheid van een gewricht beperkt is, wordt dit door chiropractoren een “Vertebral Subluxation Complex” genoemd. Dit betekent dat de mobiliteit beperkt is.

Wat zijn de gevolgen van mobiliteitsbeperkingen?

Wanneer een gewricht minder goed kan bewegen, verliest een paard de normale flexibiliteit van de wervelkolom. Je kunt dit vergelijken met een fietsketting wanneer een schakel blokkeert. Hierdoor wordt de hele fietsketting beïnvloed en zal anders bewegen. Wanneer er verminderde beweegelijkheid is in het lichaam van het paard, zal het paard dit op probleem op andere punten in het lichaam gaan compenseren. De biomechanica van het paard verandert hierdoor, wat zorgt voor een inefficiënte belasting van het lichaam. Het kan, wanneer je er niets aan laat doen, leiden tot blessures.

Wanneer kun je chiropractie toepassen bij je paard?

Om prestaties te verbeteren is het belangrijk om een sportpaard regelmatig een preventief onderzoek te geven. Zo helpt een regelmatig onderzoek ook bij oudere paarden om soepel te blijven. Ook kun je een chiropractor inschakelen wanneer je paard last heeft van rugproblemen. Je kunt hierbij denken aan de volgende situaties: na het veulenen, vast liggen in de stal, problemen met het zadel of lastig bij het aansingelen. Chiropractie kan ook bij de volgende klachten een uitweg bieden: staken, problemen in de aanleuning en zwakke bespiering.

Hoe ziet een chiropractische behandeling eruit?

De behandeling begint met een onderzoek van het gehele paard. Voor het onderzoek is het van belang dat het paard schoon en droog is. Hij moet dus niet nat zijn van de regen of bezweet zijn van het werken. Het onderzoek zelf bestaat uit een volledig onderzoek van het paard doormiddel van het aanraken en voelen van het lichaam, ook wel palpatie genoemd, waarbij tevens ook een anamnese wordt afgelegd. Bij een chiropractisch onderzoek wordt er gekeken naar de beweging van het paard en wordt er gevoeld naar de beweeglijkheid en de spanning van de spieren en gewrichten. Afhankelijk van de klacht van het paard wordt er hiervoor een loopanalyise in stap, aan de longe of onder het zadel gemaakt of een combinate hiervan. Hierna zal een chiropractor verder gaan met het bewegingsonderzoek van de wervelkolom. Dit onderzoek gaat over in de behandeling van het paard.

De delen waar sterke spanning of bewegingsbeperking zit, worden soepel gemaakt. Het kan zijn dat het paard tussentijds moet bewegen om hem de aanpassingen te laten voelen. Wanneer een blokkade is gevonden, wordt er met de handen druk uitgeoefend en een snelle manipulatie, ook wel adjustment, gedaan. Er wordt dan ook uitsluitend gewerkt met manuele technieken. Hierbij wordt er met de handen gewerkt zonder gebruik van hulpmiddelen. Een manipulatie vindt altijd plaats binnen de normale grenzen van het gewricht en zo dicht mogelijk bij de te beïnvloeden wervels. Paarden hebben meestal geen problemen met deze technieken, waardoor ze niet verdoofd hoeven te worden voor de behandeling. Het gehele onderzoek en behandeling duren afhankelijk van de medewerking van het paard ongeveer een uur.

Hoe lang mag je niet rijden?

Na een chiropractisch onderzoek is het belangrijk dat het paard drie tot vier dagen niet bereden wordt.

Kun je je paard preventief behandelen met chiropractie?

Net als een jaarlijkse controle van het gebit en regelmatige controle van het zadel, is het ook verstandig om het paard één tot zes keer per jaar preventief te laten behandelen om problemen en blessures te voorkomen. Dit komt omdat klachten of blessures vaak een optelsom zijn van verschillende factoren. Door verandering of eventueel verhoging van de trainingsintensiteit van het paard, gaat het lichaam zich aanpassen. Dit is voor een deel gewenst, omdat we willen dat het paard beter en sterker in zijn werk wordt. Maar er ontstaan hierdoor ook blokkades wat juist de vooruitgang in het werk tegenhoudt of zelfs achteruit laat gaan.

Bij welke klachten schakel je een chiropractor in?

Bij de volgende verschijnselen kan een chriopractische behandeling een uitweg bieden voor jouw paard: Bij stress reacties van het paardenlichaam tijdens en/of na het werk. Denk hierbij aan overmatig zweten en veel mesten. Wanneer het paard van het één op het andere moment wil vluchten, bij spierafname, pijn of irritatie bij het poetsen, ataxie, problemen bij het aansingelen of opzadelen. Maar ook wanneer je problemen hebt met het op- en afstijgen, niet willen halstrekken of nageven tijdens het rijden, in verzet komen, hoofd kantelen tijdens het rijden, moeite hebben met verzamelen en problemen met zijgangen en lengtebuigingen.

Ook bij andere klachten kan chiropractie een oplossing zijn: kreupelheden of onregelmatigheden zonder dat daar een duidelijke oorzaak voor gevonden wordt, gedragsveranderingen, hoofdschudden, stijfheid in de beweging en stalbenen.

Kun je chiropractie bij chronische problemen toepassen?

Jazeker, bij sommige chronische ziekten kan een chiropractische behandeling verlichting brengen. Chiropractie kan echter geen chronische ziekten genezen, maar wel kan overbelasting worden verholpen door het in het balans brengen van het paard. Hierdoor zal het paard minder last hebben van zijn aandoening.

Bronnen: De Molenkreek, Aimée de Rooij Dierenchiropractie, Joyce Vijverberg paarden chiropractor en -osteopaat