Ga naar hoofdinhoud

Guasha-therapie: Wat is het en wat doet het?

Foto: Fleur Louwe

Eerst strijkt Marije Slijkhuis behoedzaam met haar handen langs de spieren van Casper, de zevenjarige kruising Haflinger, Tinker, Welsh Cob. Ze voelt geen warme plekken en laat de pony ruiken aan de basaltsteen, waarmee ze vervolgens over zijn huid schraapt om zijn lichaam te stimuleren de afvalstoffen af te voeren. Want dat is wat de Guasha-therapeut doet: het zelfherstellend vermogen van het lichaam een handje helpen.

Casper weet al wat er gaat komen, hij is al vaker door Marije Slijkhuis onder handen genomen. Momenteel heeft dit veelzijdige recreatiepaard wat moeite met het aanspringen in de rechtergalop. En dus heeft eigenaresse Esther Marije ingeschakeld om haar eigenzinnige paardje te behandelen. Twee jaar geleden voltooide Marije haar Guasha-opleiding, met als doel zowel ruiters als paarden te behandelen. Daarmee kwam haar droom om ‘iets met paarden te gaan doen’ uit.

Relatief onbekend

Guasha is een relatief onbekende therapie in Europa. Niet iedereen voelt zich aangesproken door de eeuwenoude oosterse volkstherapie, waarbij de therapeut met een stuk steen over je vel schraapt. “In Azië schrapen ze met van alles over elkaars huid, variërend van een soeplepel, buffelhoorn of deksel van een potje”, vertelt Marije, die zich beperkt tot het gebruik van verschillende minerale steensoorten om de schraaptechniek mee uit te voeren.

Eerst strijkt Marije met lange slagen van voor naar achteren aan beide zijden over Casper zijn vacht. Zo kan hij vast wennen aan het gevoel en worden de spieren al een beetje geprikkeld. “Bij nieuwe klanten begin ik niet meteen met de behandeling. Dan wil ik eerst wat meer weten over de achtergrond van het paard, wat ermee wordt gedaan en hoe hij is gehuisvest. Dit is waardevolle informatie, die mij helpt de blokkades die ik het paardenlijf tegenkom, te interpreteren. En ik kan de eigenaar na de behandeling een beter advies geven.”

De behandeling duurt een uurtje. Casper vindt dat best lang. Soms zakt hij even weg, vallen zijn oogleden een stukje naar beneden en zucht hij eens diep. Een volgend moment lukt het hem niet om zich te ontspannen en zich te focussen op de handelingen die Marije verricht. Dan heeft hij iets gehoord wat zijn aandacht trekt of wil hij gewoon even lopen. Marije vindt het prima en wacht telkens geduldig tot Esther haar geliefde viervoeter weer voor haar heeft geparkeerd.

Van voor naar achteren

Het eerste punt van aandacht is de schoft. Marije: “Ik wrijf dicht over het bot heen. Het lichaam slaat de afvalstoffen op in het bindweefsel en de spieren dicht tegen de gewrichten aan. Hoeveel druk ik zet hangt af van de plek, maar ook van de gevoeligheid van het paard. Het is niet de bedoeling dat het paard zich er onprettig bij voelt.” Sommige paarden hebben in het begin moeite om zich over te geven aan de therapie, maar volgens Marije gaat de knop de tweede of derde behandeling altijd om. “Soms zit een paard zo strak in zijn vel dat het helemaal niet meer beweegt; ik snap dat een paard dan even moet wennen aan de aanrakingen.”

Na de schoft zijn de schouders aan de beurt. Met lange slagen strijkt Marije haar basaltsteen over de spieren. Onder het gladde oppervlakte van de steen is elke oneffenheid onder de huid goed voelbaar, veel beter dan wanneer je met je handen over de huid strijkt. Het is de combinatie van de techniek en de inwerking van de steen die er volgens Marije voor zorgen dat de afvalstoffen in beweging komen. De Guasha-therapeut hanteert dezelfde patronen als een sportmasseur. Bij het paard volgt de therapeut de richting van de vacht.

Het derde aandachtspunt is de rug. “Veel paarden hebben strakke rugspieren”, weet Marije. “Het verschil voor en na de behandeling kun je meestal direct voelen.” Nauwkeurig schraapt Marije aan beide zijden van de ruggenwervels, vlak over het bot. “Het verschil met sportmassage is dat Guasha diep doordringt tot in de organen. Afvalstoffen worden afgevoerd, de cellen worden daarna weer ‘gevoed’ met zuurstof en voedingsstoffen.”

Lastige streek: de lendenen

De lendenen zijn een lastige streek. De rug wordt hier niet meer ondersteund door de ribben en is daardoor extra kwetsbaar. Marije: “Wanneer een ruiter niet goed zit of een zadel past niet goed, voel je dat op deze plek vaak duidelijk terug.” Na de lendenen volgen Marije haar handen de ribben naar beneden. Daarna volgt ze het heupbot en maken haar masserende handen een hoek van de heup naar de bil en terug naar de knie van het paard. Tot slot is de broekspier aan de beurt. “Paarden vinden het vaak heel fijn om hier gemasseerd te worden.”

Wat Casper betreft, ziet Marije geen extreme reacties. “Ik mag hem overal aanraken, alleen het gebied rondom de lendenen zat wat vast.” Paarden reageren doorgaans heel verschillend op de behandeling. Sommigen volgen elke handeling die de therapeut verricht, terwijl je bij anderen alleen een subtiele reactie van de ogen of mond ziet.

Blokkades aanpakken

“Ik kan een behandeling op twee verschillende manieren insteken”, vertelt Marije. Bij een versterkende behandeling stimuleer ik de doorbloeding, maak ik lange slagen en zet ik weinig druk. Ik werk dan oppervlakkiger dan bij een normale behandeling, die erop is gericht blokkades aan te pakken en dieper in te werken. Sommige paarden krijgen jeuk tijdens de behandeling en moeten soms ‘even krabben’. Dat wordt veroorzaakt door de afvoer van de afvalstoffen.”

Wanneer afvalstoffen worden afgevoerd, krijgt het zelfherstellend vermogen van het lichaam een boost. Dit geldt zowel bij paarden als bij mensen. Je kunt je dus voorstellen dat een uitgebreide poetsbeurt met de rosborstel ook al een heel heilzaam effect heeft op je paard, al werkt deze waarschijnlijk minder diep in dan een Guasha-behandeling.

guashaVerschillende steensoorten

Marije heeft verschillende soorten stenen waarmee ze haar behandelingen doet. De ene steensoort is wat ‘zachter’, terwijl een andere wat scherper geslepen is; elke steen heeft zo zijn eigen eigenschappen. “Jade is een energiegeleider, basalt werkt wat dieper in”, legt Marije uit. “De steen van witte jade is wat scherper dan de zwarte basaltsteen, maar de rozenkwarts is ook weer zacht. Een bijzondere steen is ook de ‘bian stone’, een steen die bijzondere eigenschappen krijgt toegedicht omdat hij beïnvloed zou zijn door een meteoriet die er ooit vlakbij is ingeslagen.” Alle secuur geslepen stenen van Marije komen uit Azië en zitten netjes verpakt in een zacht, stoffen tasje, om te voorkomen dat ze beschadigen of kapot gaan. “Om er goed mee te kunnen werken, moeten ze voor mij lekker in de hand liggen. De stenen hebben altijd een meer vlakke kant, waarmee je over de huid schraapt. Met de afgeronde hoeken kun je wat meer druk zetten en blokkades te lijf gaan.
De verschillende zones die Marije behandelt, corresponderen met organen in het lichaam. Is de doorbloeding van een orgaan niet optimaal, kan krijg je rode puntjes op de plek waar de therapeut met de steen over de huid wrijft. In Azië noemen ze die puntjes ‘Sha’; er kunnen soms hele patronen op je huid zichtbaar worden. Marije: “Dit zie je natuurlijk alleen op de mensenhuid. Wel iets om rekening mee te houden als je van plan was dezelfde avond een open jurk aan te trekken naar een feestje…”

Paarden reageren heel primair en door goed op die reactie te letten, kan Marije – in combinatie met wat ze tijdens de massage voelt – eigenaren best veel vertellen over de gemoedstoestand van hun paard. Waarom Casper niet in de rechtergalop wil aanspringen, blijft vooralsnog even een raadsel. De massage heeft er bij hem in ieder geval voor gezorgd dat hij weer lekker ontspannen in zijn vel zit; met name de blokkades in zijn lendenen zijn aangepakt. En – ook niet onbelangrijk – de bonte pony heeft heerlijk genoten van de onverdeelde aandacht die hij de afgelopen anderhalf uur heeft gekregen.

Opleiding

Op verschillende locaties in Nederland kun je een opleiding tot Guasha-therapeut volgen. De opleiding tot Guasha-therapeut voor paarden komt voort uit de humane opleiding. Kies je voor deze opleiding, dan wordt je opgeleid tot Guasha-therapeut voor zowel mensen als paarden. Onderdelen die in de opleiding worden behandeld zijn de schraaptechnieken, het behandelen van reflexzones bij mens en paard, begrippen uit de traditionele Chinese geneeskunde, Guasha-behandeling bij verschillende klachten en ziekten en veel praktijk bij mens en paard.
De opleiding ‘Guasha voor mens en paard’ duurt anderhalf jaar. Deze bestaat uit vijftien cursusdagen (vijftien modules), met één cursusdag per zes tot acht weken. Je sluit de opleiding af met een certificaat, na een theoretische toets op de laatste cursusdag. Daarna mag je jezelf ‘Santai Guasha-therapeut’ en ‘Guasha-therapeut bij paarden’ noemen.

Achtergrond Guasha

Gua Sha (刮痧), betekent letterlijk ‘schrapen’ van ‘ziekten door gestagneerde energie’. Het is een oude medische behandeling die zo’n tweehonderd jaar voor Christus voor het eerst werd beschreven en nog steeds beoefend wordt in de traditionele Chinese geneeskunde. De Chinezen gebruiken het ook als een volkstherapie; als preventieve of curatieve behandeling. Guasha is ook bekend in Vietnam, Laos, Cambodja, Thailand, Maleisië en Indonesië.

Voor het schrapen over de huid wordt meestal een gepolijste jadesteen (een bao yü) gebruikt. Bij mensen wordt de huid eerst geolied, bij paarden niet. Het stevig schrapen langs de spieren of langs de acupunctuur meridianen veroorzaakt uitstroming van bloed vanuit periferale haarvaten (Petechiën) en kan onderhuidse bloeduitstortingen veroorzaken, die meestal na twee tot vier dagen verdwijnen. De kleur van de blauwe plekken varieert naargelang de stagnatie van het bloed van de patiënt – vaak verband houdend met de aard van de aandoening – van donkerblauw/zwart tot lichtroze. Hoewel de vlekken er pijnlijk uitzien, zijn ze dat niet. Patiënten voelen gewoonlijk een onmiddellijke verandering en vooruitgang.
Gua Sha-technieken worden gebruikt in de behandeling van honderden symptomen, waaronder:

  • Letsels aan spieren en pezen
  • RSI, whiplash, tennisarm
  • Slechte bloedcirculatie
  • Fibromyalgie
  • Hoofdpijn
  • Koorts
  • Vermoeidheid veroorzaakt door hitte (zonnesteek) of kou
  • Hoest en kortademigheid: bronchitis, astma, emfyseem
  • Stijfheid en pijn
  • Spijsverteringsklachten
  • Ziekten aan urinewegen
  • Reacties van voedselvergiftiging

Bron: Bit 238


Gerelateerde artikelen