Ga naar hoofdinhoud

Blog: Zadelpassen bij het jonge paard

Tekst: | Foto: Arnd Bronkhorst

Het ís en blijft een lastig iets. Een goed passend zadel vinden voor het jonge paard. Ook voor de eigenaren blijft het een moeilijke afweging. Je wilt je jonge paard graag de allerbeste start mogelijk geven, maar je zit er ook niet op te wachten om jaarlijks een nieuw zadel aan te gaan schaffen. Begrijpelijk!

Zadelmak maken & zadelpassen

Natuurlijk moeten ook ik realistisch zijn, je gaat geen splinternieuw zadel op een paard leggen wat nog zadelmak gemaakt moet worden. Een jong paard verandert nog veel qua bespiering en ontwikkeling en er zitten nu eenmaal wel risico’s verbonden aan zadelmak maken. Daarnaast kiezen de meeste jonge paardenspecialisten graag voor hun eigen zadel. Logisch! Natuurlijk stapt niemand graag op een jong, onbekend en onervaren paard met een vreemd zadel dat je niet kent. Wees echter wel kritisch! Je paard heeft maar één rug en niet zelden zijn de zadels waarmee zadelmak gemaakt wordt er vrij slecht aan toe.

Tegen de opleiders zou ik willen zeggen: laat je zadel met enige regelmaat (dat wil zeggen; ieder half jaar) controleren. Je hebt de verantwoordelijkheid naar zowel paard als eigenaar om ervoor te zorgen dat het opleiden zo goed en veilig mogelijk gebeurt voor zowel het paard als voor jezelf. Zorg er in ieder geval voor dat het zadel ‘fit for purpose’ is. Dat wil zeggen dat:

  • De boom in orde is: deze is recht, niet gescheurd of gebroken en de popnagels en rails zijn in tact.
  • De kussens zijn in orde: de kussens zijn recht gevuld, voldoende veerkrachtig en recht onder de boom gestikt.
  • Het leer is veilig: de stiksels van de singelstoten zijn in orde en het leer is van goed kwaliteit zonder scheuren.
  • Zorg er daarnaast voor dat de wervelkolom in ieder geval altijd voldoende vrij is, ook als er iemand op zit, het zadel in balans ligt en niet klappert.

Voor de eigenaren: Wees kritisch! Wees niet bang om ook gewoon even mee te kijken met opzadelen en te vragen wanneer het zadel voor het laatst is gecontroleerd. Als je twijfelt: laat een professional mee kijken. Perfect is in deze gevallen niet altijd even haalbaar, maar acceptabel is het absolute minimum!

Zadelmak en dan?

Hoe ga je verder na het zadelmak maken? Een tijd geleden werd ik gebeld door een nieuwe klant. Ze had een jong paard dat ze onder begeleiding zelf ging zadelmak maken en ze vroeg of ik even mee wilde kijken met het zadel. Natuurlijk kan dat! Op dat moment was het paard nog niet bereden, maar al wel gelongeerd met het zadel. Nu kun je geen goed onderbouwd oordeel vellen als je het paard niet onder het zadel kunt bekijken. Nadat ik haar dit had uitgelegd, heb ik afgesproken dat we zouden kijken of het zadel op de eerste indruk acceptabel was. Dat wil zeggen: het zadel ‘fit for purpose’, vrij van de wervelkolom en netjes in balans. Na een kleine aanpassing was dit het geval en heb ik haar aanbevolen opnieuw contact met mij op te nemen zodra ze een aantal rondjes konden draven. Deze eigenaresse had absoluut het allerbeste met haar paard voor en deed dit ook netjes.

De praktijk

Een aantal weken later ben ik opnieuw gaan kijken en heb het zadel beoordeeld tijdens het rijden. Voor nu was het zadel, met wat aanpassingen en gezien de arbeidsintensiteit, acceptabel voor het doel; het paard verder zadelmak maken. Voor de lange termijn liet de pasvorm van het zadel helaas te wensen over. Daarnaast zou, door de ontwikkeling van het paard, het zadel op termijn te krap worden. Daarom spraken we af regelmatig contact te houden. Zo kunnen we tijdig in spelen op veranderingen. Daarnaast spraken we af dat we de aankoop van een nieuw zadel zolang mogelijk uit zouden stellen, mits acceptabel. Zo krijgt het paard de tijd om te groeien en te ontwikkelen zodat een nieuw zadel aanpassen ook gemakkelijker zou zijn. Na ongeveer driekwart jaar hebben we besloten dat we langzaam moesten ingrijpen. Het paard ontwikkelde goed en de aanpasmogelijkheden binnen het huidige zadel waren langzaamaan uitgeput. Gezien de levertijd op een nieuw zadel zouden we dan nu vast iets aanmeten, zodat we eventuele problemen voor zouden blijven.

Kale boom

We kozen voor een zadel waarbij we de boommaat kunnen verstellen en waarbij we op een later moment ook altijd nog andere panels kunnen plaatsen. We pasten het zadel met een kale boom om zo zeker te weten dat we de juiste boomvorm hadden voor het paard, aangezien al het andere op een later moment kan worden aangepast. Inmiddels rijden ze alweer een tijdje rond op hun nieuwe zadel en ontwikkelt het paard precies volgens verwachting.

Maatwerk bij jonge paard

Er heerst vaak een algemeen misverstand dat je bij een jong paard geen zadel aan kunt meten en al helemaal geen maatwerk! Terwijl je juist vaak met maatwerk ook op de lange termijn heel veel kunt aanpassen, mits je de correcte boomvorm kiest. Daarnaast blijft de ontwikkeling van een paard achter als een zadel niet correct past en je ziet dat paarden snel veranderen als ze dan eenmaal een goed passend zadel hebben. Dus dan wacht je tot een paard klaar is met ontwikkelen, om zo te voorkomen dat je paard uit een zadel groeit, terwijl dan vaak een paard pas echt begint te ontwikkelen omdat de spieren dan de ruimte krijgen om te groeien.

Advies

Mijn advies bij een jong paard? Juist nu investeren! Neem een zadelpasser in de arm waarop je kunt vertrouwen, blijf goed communiceren met elkaar. En controleer juist nu regelmatig om problemen voor te blijven. Natuurlijk ga je rekken zolang het acceptabel is en het de ontwikkeling van het paard niet in de weg staat, maar weet ook wanneer je in moet grijpen en zult moeten investeren. Op deze manier houd je het langst plezier van je (jonge) paard!


Gerelateerde blogs