Ga naar hoofdinhoud

Blog: Jong gebit versus oud gebit bij paarden

Nog regelmatig krijg ik de vraag, mijn paard is al oud moet zijn gebit dan wel nog behandeld worden? Ik heb in voorgaande blogs al wel eens uitleg gegeven over de zorg voor het gebit van oudere paarden. Maar in deze blog wil ik graag iets meer uitleg geven over het verschil tussen het gebit van het jonge(re) paard en het oude paard. 

Jong gebit (0-5 jaar)

Ik zal even beginnen bij het begin. Als een paard 5 jaar oud is, heeft hij al zijn tanden en kiezen gewisseld en moeten deze in contact staan met elkaar. Daarvoor is het paard dus nog druk met wisselen. Niet alle tanden en kiezen krijgen een melktand, sommige breken direct als ‘’volwassen’’ kies door. Tussen de 2,5 en 5 jaar is het paard volop aan het wisselen. Dat kan uiteraard klachten geven met rijden, en een niet goed gewisselde tand kan voor flink wat problemen op de kiezenrij zorgen in de toekomst. Verstandig is dus om het paard tot 5 jaar oud halfjaarlijks te laten controleren en zo nodig behandelen. 

Normaal gebit (5-18 jaar)

Nadat het paard zijn melktanden en kiezen heeft ingeruild voor een set volwassen kiezen, komen we bij het volgende stuk. De kiezen van een jong paard zijn enorm lang (kunnen wel 10 cm lang zijn), het grootste gedeelte van deze kies zit verstopt in de kaak, er is maar een gedeelte van de kies zichtbaar in de mondholte. Jaarlijks schuiven tanden en kiezen van paarden met ongeveer 3 mm uit de tandkas. Dit zouden ze ook weer moeten afslijten. Je begrijpt dan natuurlijk wel dat de tanden en kiezen lang moeten zijn om een heel wat jaren dienst te kunnen leveren. Het slijtageproces gaat alleen niet altijd zo mooi als dat het eigenlijk zou moeten. Er kunnen zich heel wat problemen voordoen, maar de meest voorkomende zijn dan toch wel de bekende haken, scherpe randen en blokkades/hoogte verschillen op de kiezenrij. Door deze problemen krijgt het paard verwondingen in de mond en zullen sommige kiezen meer onder druk komen te staan dan anderen. Als de kiezenrij netjes in balans gehouden wordt door een (jaarlijkse) behandeling zal het paard met eten maar ook met rijden veel beter functioneren. Op latere leeftijd zal het paard hier ook veel baat bij hebben!

Ouder gebit (18+)

Nadat de kiezen jarenlange slijtage hebben ondergaan, is die kies bij een ouder paard dus nog een stuk korter. De kiezen zijn op deze leeftijd wat harder, en de slijtage zal minder heftig zijn dan in de jonge jaren. De scherpe punten zullen wat minder heftig terugkeren (ze ontstaan nog steeds, alleen zijn ze mogelijk iets minder uitgesproken) na een behandeling. Maar de kiezen lopen wat smaller toe, dit kan zorgen voor ruimtes tussen de kiezen waar voedsel tussen blijft vast zitten (diastases). De tanden en kiezen die bijna aan het eind zijn kunnen los gaan zitten of uitvallen. Als een paard niet vaak behandeld is aan het gebit, kunnen die kiezen die onder meer druk hebben gestaan eerder los gaan zitten en uitvallen.

Een gebitsbehandeling is dus voor alle leeftijden belangrijk. Alleen de problematiek die zich voor kan doen en de manier waarop het behandeld zal moeten worden, is anders. Voor meer informatie over het wisselen van het gebit, het oudere paard of diastases kun je mijn voorgaande blogs lezen!


Gerelateerde blogs