Ga naar hoofdinhoud

Blog: Een goed passend bit is cruciaal voor een fijne aanleuning

De laatste jaren zijn er grote ontwikkelingen geweest in het behandelaanbod voor paarden. Zo zijn er onder andere nieuwe diergeneeskundige behandeltechnieken, osteopaten, chiropractors, fysiotherapeuten, zadelpassers, paardenzwembaden, paardentandartsen en masseurs die ervoor zorgen dat het paard een echte ‘happy athlete’ kan zijn en blijven. De meeste paardeneigenaren weten dat bijvoorbeeld een goed passend zadel het welzijn van het paard kan bevorderen, maar al die jaren is één belangrijke, letterlijke, schakel onderbelicht gebleven: het bit.

Het nut van een osteopaat, fysiotherapeut, paardentandarts of andere professional is inmiddels wel bewezen. Het is belangrijk dat een paard lekker in zijn vel zit en soepele spieren en een goed gebit heeft. Als een paard problemen in de aanleuning blijkt te hebben, zijn deze deskundigen ook vaak de eersten die bij het paard geroepen worden. Regelmatig worden er (kleine) afwijkingen gevonden aan het bewegingsapparaat en worden deze, indien mogelijk, verholpen. Toch komt het geregeld voor dat de aanleuningsproblemen blijven aanhouden of snel terugkeren. In dat geval is het zinvol om eens naar het hoofdstel en bit te laten kijken. Teugels en bit vormen de verbinding tussen paard en ruiter en met het bit heeft de ruiter de sleutel in handen. Zelfs als er geen sprake is van problemen in de aanleuning, kan een ander bit net het verschil maken tussen fijn en heel fijn te rijden. Het zijn in dit geval de puntjes die op de i gezet kunnen worden. Met ogenschijnlijk kleine veranderingen kunnen grote resultaten geboekt worden.

Schakel ruiter en paard

Het bit is dus letterlijk de schakel tussen paard en ruiter. Toch wordt bij het uitkiezen en aanschaffen van dit belangrijke deel van het harnachement meestal slechts vertrouwd op de kennis en kunde van de ruitersportzaak of de inhoud van de zadelkast. De paardeneigenaar gaat naar de winkel, pakt een bit uit het rek en rekent af, of vraagt advies aan een verkoopmedewerker door uit te leggen om wat voor type paard het gaat en welk probleem er speelt. Op goed geluk wordt dus een bit verkocht dat thuis geprobeerd gaat worden. Maar past het bit niet of reageert het paard anders dan gedacht, dan zit je er mee en kun je de zoektocht opnieuw starten.

Juiste bit passen en proberen

Als je goed nadenkt over de manier waarop je een bit koopt, dan is dat toch vreemd? Je stuurt toch ook niet je kleine broertje naar een modezaak voor een leuk jurkje? (Voor de mannelijke lezers: jullie hoeven uiteraard niet in een jurk. Vervang jurk in dat geval door driedelig pak). Je broertje zal aan de verkoopster uitleggen hoe je er uitziet en hoe groot je ongeveer bent. Aan de hand hiervan pakt de verkoopster een jurk uit het rek en verkoopt deze aan je broertje. Thuisgekomen blijkt het jurkje je kleur helemaal niet en laat de pasvorm ook te wensen over. Of misschien past het jurkje wel, maar zit het niet lekker. Dit is ook exact wat kan gebeuren met de aanschaf van een bit. Elk paard is anders en daarom is het zaak om het juiste bit te passen en te proberen voor aanschaf.

Bitfitter

Om goed te kunnen beoordelen welk bit het geschiktst is voor een paard, kan een bitfitter worden ingeschakeld. De naam bitfitter zegt het al: het bit moet gepast worden. Hierbij tellen niet alleen de grootte en vorm van het bit, maar ook de inwerking in de paardenmond, de bouw van de mond en de manier van rijden. Zelfs een zachte ruiterhand kan leiden tot problemen bij het rijden als het met een niet passend bit gebeurt. Een bitfitter heeft een brede opleiding gevolgd en is daardoor als geen ander in staat het juiste bit bij een paard te kiezen. De opleiding tot bitfitter bestaat onder meer uit tandheelkunde, anatomie van het paard, biomechanica, zadels en uiteraard de inwerking van de verschillende bitten.

Problemen in kaart brengen

Een bitfitter heeft een groot assortiment aan bitten en vaak ook anatomisch gevormde hoofdstellen. Hij of zij komt langs en kijkt zorgvuldig naar paard en ruiter om eventuele problemen in kaart te brengen. Vervolgens beoordeelt de bitfitter het gebit en de mondholte om te zien hoeveel ruimte er in de mond van het paard is en om eventuele problemen aan het gebit op te merken. Natuurlijk luistert de bitfitter ook goed naar de ruiter, want die kan vertellen hoe het paard tijdens het rijden aanvoelt en wat de wensen zijn.

Proefrijden met bit

Na deze check worden er meerdere geschikte bitten uitgezocht die vervolgens geprobeerd kunnen worden. De bitfitter heeft deze bitten uiteraard ook bij zich en zal er uitleg over geven. Na een stukje proefrijden, waarbij ruiter en bitfitter samen oordelen welk bit het fijnste is, kan tot de aanschaf van het best passende bit worden overgegaan. Soms kan de keuze heel snel gemaakt worden omdat het paard meteen beter gaat lopen, en soms kost het wat meer tijd. De bitfitter kijkt naar de reactie van het hele paard op het bit en overlegt met de ruiter. Maatwerk dus.

Het is ook mogelijk dat een bit dat al wordt gebruikt goed in de mond ligt, maar hoger of lager gehangen moet worden. Eén gaatje in het hoofdstel kan een groot verschil maken! Of dat het assortiment bitten van de ruiter dusdanig uitgebreid is dat daar misschien wel een geschikt bit tussen zit.

Het moge duidelijk zijn dat er bij passen van een bit meer komt kijken dan je zou denken. Een bitfitter beschikt over de juiste kennis en materialen en kan paard en ruiter een grote dienst bewijzen.

In deze blog heb ik een vergelijking met kleren gemaakt. Dit is niet omdat ik zo’n fashionista ben, maar omdat het zo’n herkenbaar voorbeeld is. Iedereen draagt vast wel eens kleding die niet lekker zit of niet past en weet hoe ongelukkig je je daarbij kan voelen. Bij paarden moet je dus aan meer denken dan het zadel en paardenlijf. Een goed passend bit is cruciaal voor een fijne aanleuning en zowel paard als ruiter zullen zich hier beter bij voelen.


Gerelateerde blogs