Ga naar hoofdinhoud

Blog: De opbouw van het paardengebit

Foto: Nicole Bölle

Nog vaak kom ik bij klanten die eigenlijk helemaal niet weten tot hoever de kiezen doorlopen in de mond of wat nou het verschil is tussen een ruinentand of een wolfskies. In deze blog ga ik uitleggen uit hoeveel en welke tanden en kiezen het paardengebit is opgebouwd.

De snijtanden

Snijtanden zijn gemaakt om voedsel vast te kunnen pakken en af te snijden.
De lippen, wangen en tong verplaatsen het voedsel vervolgens naar achter zodat het vermalen kan worden. Paarden hebben 6 boven snijtanden en 6 onder snijtanden, dus alleen snijtanden hebben ze er in totaal al 12 van.

De kiezen

De kiezen worden ook wel (pre-)molaren genoemd. Zoals jullie weten worden de kiezen dus gebruikt voor het fijnmalen van het voedsel en hebben daarmee de belangrijkste functie van het gebit.

De kiezen van een paard zijn opgebouwd uit,
6 kiezen per kaakdeel, wat dus voor een totaal van 24 kiezen zorgt.
De voorste 3 kiezen bij een paard worden Premolaren genoemd. Deze kiezen krijgen eerst een melkkies en zullen daarna wisselen voor de volwassen kies. De 3 kiezen daarachter breken gelijk door als volwassen kies.

De kiezen van een paard zijn best groot, dus als je naar de buitenkant van het hoofd kijkt zit de laatste kies onder het oog, tot zover loopt die kiezenrij dus door!

De ruinentanden

Deze tanden hebben uitsluitend een sociale functie. Ze dienden vroeger met name als gevechtswapen. Deze tanden komen voor bij hengsten en ruinen, maar ook af en toe (in een kleinere variant) bij dominante merries. Een paard ontwikkelt 4 ruinentanden. Deze tanden zijn te vinden in de ruimte tussen de snijtanden en de kiezen. Er zit meer dan voldoende ruimte tussen de ruinentanden en kiezen dat deze bijna nooit overlast met het bit veroorzaken. Bij sommige paarden worden de ruinentanden wel zo groot of scherp, dat ze iets ingekort of afgerond moeten worden om te voorkomen dat ze in de tong of het gehemelte prikken.

De wolfskies

Dit kiesje is in de evolutie kleiner geworden, oorspronkelijk waren ze groter. Deze kies heeft tegenwoordig dan ook geen functie meer. Het is nu alleen nog een klein kiesje met een korte wortel die voor de eerste ‘grote’ kies door kan breken. Meestal komen wolfskiesjes voor in de bovenkaak. Heel zelden zien we ze ook in de onderkaak. Wolfskiezen onder het tandvlees blijven zitten en dus niet volledig doorbreken worden blinde wolfskiezen genoemd. Niet elk paard krijgt wolfskiezen, in dat opzicht zijn ze een beetje te vergelijken met onze verstandskiezen, niet iedereen krijgt ze. Wolfskiezen veroorzaken meestal alleen maar overlast en doen niet mee in het kauwproces. Ze worden vaak verwijderd omdat ze ook met het bit veel problemen kunnen geven.

Opgeteld heeft een paard heeft dus 12 snijtanden, 24 kiezen, (mogelijk) 4 ruinentanden en (mogelijk) 2 wolfskiezen. Dat brengt het totaal dus naar 36 tot 42 tanden en kiezen.


Gerelateerde blogs